Ten dział jest skierowany zarówno do tych, którzy dobrze się znają na muszlach, jak i początkujących kolekcjonerów. Systematycznie będę dodawać nowe hasła i pojęcia do tego słownika. Wszystkie hasła są w kolejności alfabetycznej. Do części z nich są również odnośniki. Jeśli masz jakieś pytania lub uwagi, sądzisz, że brakuje jakiegoś pojęcia, to napisz do mnie.

A

• abapikalny - położony daleko od szczytu muszli, zwrócony ku podstawie, wzdłuż osi lub w podobnym do osi kierunku
• abaksjalny - odległy od osi
• adapikalny - położony blisko szczytu muszli, skierowany ku wierzchołkowi, wzdłuż osi lub w podobnym do osi kierunku
• adaksjalny - przyległy do osi, znajdujący się bliżej osi muszli
• apex - zobacz wierzchołek
• apofiza - ostroga stercząca wewnątrz muszli małża, położona poniżej szczytu; miejsce przyczepu mięśni
• aragonit - minerał, rombowa odmiana węglanu wapnia; wraz z konchioliną stanowi budulec muszli

B

• bisior - rogowe nici wydzielane przez gruczoł znajdujący się we wgłębieniu nogi niektórych gatunków małży. Za jego pomocą zwierzę przytwierdza się do stałych przedmiotów.

C

• chitony - gromada mięczaków morskich, których muszla składa się z ośmiu płytek otoczonych pasem mięśniowym
• chondofor - występ muszli małża o kształcie łyżki, położony poniżej szczytu; miejsce przyczepu wewnętrznego więzadła
• columella - zobacz wrzeciono

D

• dołek osiowy - zagłębienie, wokół którego skręca się zwój; zwykle zaznacza się tylko w ostatnim skręcie (tzw. dołek fałszywy). Czasami jest to jedynie szczelinka, mniej lub bardziej zakryta przez wapienne zgrubienia. Kształt dołka osiowego jest istotną cechą systematyczną.

E

• embrionalna muszla - inaczej prokoncha; wierzchołkowe skręty muszli, powstałe we wczesnym stadium rozwoju

F

• fałd syfonalny - odstający brzeg gwałtownie zakrzywionych linii wzrostu w okolicach podstawy wrzeciona
• freak - wybryk natury. Freaki zdarzają się u wszystkich przedstawicieli ślimaków i mogą przybierać różne formy. Ich budowa jest uwarunkowana przez wiele czynników m.in. warunki środowiskowe, rodzaj spożywanego pokarmu.

G

• grzbiet parietalny - fałd na powierzchni parietalnej, w okolicach adapikalnej części ujścia
• grzbietowa powierzchnia - powierzchnia muszli położona przeciwlegle do powierzchni ujścia

H

• hipostrakum - wewnętrzna warstwa muszli składająca się z położonych równolegle do powierzchni zewnętrznej kryształów kalcytu lub aragonitu
• holostomatyczne ujście - ujście z wargą nieprzerwaną przez rynnę syfonalną lub wcięcie syfonalne

I

• induktura - cienka, błyszcząca warstwa wydzielana przez płaszcz na powierzchni parietalnej, wardze wewnętrznej lub czasami na całej powierzchni muszli
• inwolutna muszla - muszla z ostatnim skrętem obejmującym poprzednie, długość ujścia jest prawie równa długości muszli, ale poprzednie skręty są częściowo widoczne w utworzonym adapikalnym dołku osiowym

K

• kallus - pogrubiona warstwa induktury na powierzchni parietalnej lub obejmująca wargę zewnętrzną, podstawę i dołek osiowy, który niekiedy wypełnia. Kallus jest zwykle biały lub inaczej ubarwiony.
• karina - ostro zakończona, spiralna krawędź zarysu skrętów
• kolabralne zgrubienie - dostosowane do kształtu wargi zewnętrznej zgrubienie ujścia w postaci fałdu, żebra lub wręgi, które powstaje na skutek okresowego wzrostu muszli
• kolabralny - dostosowany do kształtu wargi zewnętrznej, zgodny z kształtem linii wzrostu
• konispiralna muszla - muszla o skrętach położonych spiralnie i narastających wzdłuż kierunku osi
• konwolutna muszla - muszla z ostatnim skrętem obejmującym i zasłaniającym całkowicie poprzednie skręty zasłaniające również wierzchołek
• krawędź zewnętrzna - krawędź powstała przez ostatnio wykształcone części muszli u małżów

L

• labium - zobacz warga wewnętrzna
• labrum - zobacz warga zewnętrzna
• lewoskrętna muszla - muszla, której skręty narastają w kierunku przeciwnym do ruchów wskazówek zegara, kiedy obserwator patrzy na muszlę od strony wierzchołka
• linie wzrostu - zaznaczające się na powierzchni skrętów, położone kolabralnie w stosunku do wargi zewnętrznej krawędzie poprzednich stanów położeń wargi zewnętrznej, utworzone w czasie wzrostu muszli
• lunula - zobacz powierzchnia księżycowa

O

• odcisk zaczepów - ślad w miejscu zaczepienia zwieracza na wewnętrznej powierzchni muszli małżów
• operculum - zobacz wieczko
• ostatni skręt - w spiralnych muszlach ostatni pełny skręt wraz z otworem (ujściem)
• ostrakum - warstwa muszli składająca się z położonych prostopadle lub ukośnie do powierzchni zewnętrznej pryzm kryształów kalcytu
• oś - wyobrażalna prosta przechodząca przez wierzchołek muszli, dookoła której są spiralnie zwinięte skręty muszli planispiralnych i konispiralnych

P

• parietalne fałdy - spiralnie skręcone fałdy znajdujące się na powierzchni parietalnej
• periostrakum - zewnętrzna, złożona z substancji organicznej - konchioliny warstwa muszli, która chroni ją przed działaniem kwasów
• peristoma - krawędź ujścia; składa się z dwóch warg: wewnętrznej i zewnętrznej
• peryferium - część muszli lub ostatniego skrętu najdalej położona od osi
• planispiralna muszla - muszla o skrętach ułożonych spiralnie w jednej płaszczyźnie, będącej płaszczyzną symetrii
• podstawa - baza; w muszlach konispiralnych abapikalna, najdalej położona od wierzchołka powierzchnia ostatniego skrętu
• powierzchnia księżycowa - powierzchnia o kształcie półksiężycowatym znajdująca się w przedniej części muszli małżów odgraniczona znacząco od pozostałych
• powierzchnia parietalna - część podstawy muszli poniżej szwu ostatniego skrętu, w okolicach ujścia
• prawoskrętna muszla - muszla, której skręty narastają w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara, kiedy obserwator patrzy na muszlę od strony wierzchołka
• prokoncha - zobacz embrionalna muszla
• przegroda - poprzeczna płytka wykształcona na powierzchni parietalnej, ograniczająca ujście. U głowonogów (Nautilidae) przegroda zamyka skręty muszli.

R

• radula - zobacz tarka
• rostrum - wydłużona, ostro zakończona, położona współosiowo wypustka wrzeciona, która nie jest rynną syfonalną
• rynna - półokrągły, wydłużony występ adapikalnej części wargi zewnętrznej ujścia
• rynna syfonalna - rurkowate przedłużenie wrzeciona i abapikalnej części wargi zewnętrznej ujścia dla osłonięcia syfonu oddechowego

S

• septum - zobacz przegroda
• skalaryczna muszla - muszla, której skręty zachowują konispiralny, lecz nie stykają się ze sobą; szew w takiej muszli nie występuje. Przykładem skalarycznej muszli jest Epitonium scalare
• skręt - kolejny, pełny (o 360 st.) zwój muszli dookoła osi
• skrętka - adapikalna, widoczna część skrętów, z wyjątkiem ostatniego skrętu
• szew - krawędź zetknięcia kolejnych skrętów widoczna w postaci ciągłej linii na powierzchni muszli

T

• tarka - narząd w postaci płytki pokrytej ząbkami w jamie gębowej, przeznaczony do zdrapywania lub rozdrabniania pokarmu

U

• ujście - otwór powstały przez ostatnio wykształcone krawędzie skrętu, który zapewnia wysuwanie głowy i nogi ślimaka
• umbilicus - zobacz dołek osiowy.

W

• warga wewnętrzna - adapikalna część krawędzi ujścia - peristomy, rozciągająca się od szwu do podstawy
• warga zewnętrzna - abaksjalna część peristomy, rozciągająca się od szwu do podstawy
• wcięcie syfonalne - wąskie wgłębienie krawędzi wargi zewnętrznej w okolicach wrzeciona służące do wysuwania syfonu oddechowego
• wieczko - wapienny lub skórzasty twór służący do całkowitego lub częściowego zamknięcia ujścia
• wierzchołek - najwcześniej ukształtowany, zwykle ostro zakończony koniec muszli, u małżów powstały przez dwie wyniosłości muszli
• wrzeciono - pełna lub pusta w środku wewnętrzna część muszli, która powstała przez stykające się adaksjalnymi ścianami skręty. Kiedy skręty nie przylegają, powstaje dołek osiowy.

Z

• zamek - element zapewniający ustalone położenie obu części muszli u małżów powstały przez zawiasy wykształcone w formie zębów
• zwieracz - mięsień, który łączy obie części muszli małżów