Nautilidae są reprezentowane przez jeden rodzaj
Nautilus, liczący 5 lub 6 gatunków. Jest to jedyna żyjąca obecnie rodzina głowonogów wytwarzająca prawdziwe, zewnętrzne muszle. W przeszłości osłonki podobnej budowy tworzyły liczne gatunki obecnie wymarłych łodzików i amonity, przy czym te ostatnie posiadały dodatkowo wieczka. Muszle
Nautilidae są dużych rozmiarów, stosunkowo lekkie, kształtem przypominają łódkę o zaokrąglonym dnie. Wewnętrznie są podzielone poprzecznymi przegrodami na segmenty. Segmenty łączą się ze sobą krótkimi rurkami - syfunklami, wypełnione są w większej części powietrzem i częściowo wodą, pozwalają zwierzęciu regulować głębokość zanurzenia przez wprowadzanie lub wysysanie wody z wnętrza.
Zwierzęta swoją budową i liczbą "ramion", których liczba może dochodzić do 90, nie przypominają pozostałych głowonogów. Ramiona te, mające kształt mięsistych biczyków wyrastają z płatów przygębowych, są skupione w dwóch rzędach wokół otworu gębowego, u podstawy grube, po czym mocno zwężają się ku końcom, nie są zaopatrzone w przyssawki. Nad pękiem tych wyrostków spoczywa płat głowowy, który zamyka ujście jak wieczko ślimaków, kiedy wyrostki zostają wciągnięte do wnętrza muszli. Brak charakterystycznego dla innych głowonogów woreczka czernidłowego, który wytwarza podobną do atramentu ciecz używaną w defensywie. Spowodowane jest to tym, że do głębokości (do 500 m), gdzie występuje łodzik, światło dochodzi w bardzo małej ilości
i dlatego wydzielanie barwnika nie jest skuteczną formą obrony. Mimo trochę niezgrabnego wyglądu potrafią w razie potrzeby szybko pływać. Samce wyróżniają się grubym narządem kopulacyjnym powstałym ze zlania się w jedno kilku ramion. Samice w okresie godowym składają duże jaja, przytwierdzając je pojedynczo do podłoża. Łodziki odżywiają się drobnymi skorupiakami, padliną i innymi mięczakami. Wszystkie znane gatunki żyją w prowincji Indopacyfiku, trzy gatunki na obszarze od Filipin do Nowej Kaledonii i dwa lub trzy wokół północnych wybrzeży Australii.